Geschiedenis

Door de eeuwen heen is regelmatig melding gemaakt van naakte katten. Zo zijn er aanwijzingen, dat de oude Egyptenaren en de Azteken reeds haarloze katten hielden. De eerste foto’s en beschrijvingen van zulke katten dateren van het begin van de 20ste eeuw. Deze zogeheten Mexican Hairless stierven echter uit, evenals een ander naakt ras uit de jaren dertig van de vorige eeuw, Le Chat Nut.

De hedendaagse Sphynx vindt zijn oorsprong waarschijnlijk in een tweetal naakte boerderijkatten geboren in 1963 te Canada. Hun naaktheid bleek het gevolg van een recessief verervende genmutatie. Op verschillende locaties werden kleinschalige fokprogramma’s opgezet. Maar deze waren niet succesvol en tegen het eind van de jaren zeventig werden de laatste twee overgebleven naaktkatten verscheept naar een fokker in Nederland, Dr. Hugo Fernandes. Deze broer en zus kregen samen nog één nestje, maar de kittens werden verstoten en overleefden niet.

In 1978 leek het tij echter te keren voor het Sphynxras, toen in Toronto, Canada, een normaal behaarde zwerfkat naakte kittens ter wereld bracht. Waarschijnlijk waren de ouders verre nakomelingen van de bovengenoemde mislukte fokprogramma’s. Twee jaar later schonk dezelfde poes aan nog twee bloterikjes het leven. Deze poesjes, Punkie en Paloma, werden naar Nederland overgebracht om gedekt te worden door de laatst overgebleven Sphynxkater. Dit leidde tot één – helaas onsuccesvolle – dracht. Daarna weigerde de kater hen verder te dekken en zag dr. Fernandes zichzelf genoodzaakt zijn poezen te laten dekken door Devon Rexen met zo min mogelijk haar. Dit leidde tot naakte katten met een licht donsje en soms enige beharing op het uiteinde van de staart.

Ondertussen werd aan de andere kant van de oceaan de ontwikkeling van het Sphynxras verder geholpen met de geboort van twee naakte boerderijkatten in Minnesota, USA. Hun normaal behaarde moeder, Jezabelle, bracht in 1975 en 1976 respectievelijk Epidermis en Dermis ter wereld. Vanaf halverwege de jaren tachtig is met name Epidermis een essentiële bijdrage gaan leveren aan de ontwikkeling van dit ras door zich succesvol te laten dekken met wederom Devon Rexen.

De afgelopen decennia is vervolgens door een klein aantal uiterst toegewijde fokkers het ras verder ontwikkeld. Daarbij is dankbaar gebruik gemaakt van enkele – door spontane mutaties – naakte katten, zoals Gunzhof Dessert Storm, de vader van Gunzhof Easter Sunrise of Anubis die door Anne Crookston van Sphynxcattery Anubis naar Europa is gehaald en een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de vervolmaking van de hedendaagse Sphynx. Daarnaast is de genenpool verder uitgebreid door uit te kruizen met de Amerikaanse en Europese Korthaar.

Inmiddels is de Sphynx alweer enige jaren een officieel erkend kattenras met duidelijk omschreven raskenmerken. Het ras is echter jong en de genenpool relatief klein. Daardoor liggen de kwalijke gevolgen van inteelt nog steeds op de loer. Gelukkig wordt door menig serieuze fokker veel energie en tijd gestoken in uitkruizingen om het ras gezond en sterk te houden.